Elementy złączne DIN ISO

17 Informacje ogólne 6. Ochrona powierzchni Êrub stalowych Stosuje si´ stale o zawartoÊci w´gla od 0,05 do 0,2 %. Stal podgrzewa si´ w w´glu i w tej atmosferze (np.: metanu) utrzymu- je si´ przez dłu˝szy czas. W´giel ulega rozproszeniu w warstwie powierzchniowej i podwy˝sza si´ jego lokalna zawartoÊç. Proces ten mo˝na okreÊliç jako naw´glanie. Na koniec w chwili zatrzymania procesu nast´puje utwardzenie warstwy powierzchniowej. KorzyÊcià jest, ˝e powierzchnia jest bardzo twarda, ale jednoczeÊnie rdzeƒ Êruby pozostaje wys- tarczajàco wytrzymały. Wy˝arzanie Istnieje szereg ró˝nych metod wy˝arzania, ka˝da ma jednak inne działanie na struktur´ wewn´trznà materiału oraz stan napr´˝eƒ wewn´trznych w materiale. Bardzo wa˝nà metodà w kontekÊcie elementów złàcznych jest odpr´˝anie (podgrzanie do temperatury około 600°C i utrzymanie w tej temperaturze przez dłu˝szy czas). Utwardzenie powstałe podczas formowania na zimno poprzez odpuszczanie mo˝e spowodowaç jego osłabienie. Jest to szcze- gólnie wa˝ne dla Êrub w klasie wytrzymałoÊciowej 4.6 oraz 5.6, gdzie mo˝e dojÊç do ich du˝ego odkształcenia. W celu ochrony przed korozjà powierzchni Êrub stalowych stosuje si´ ró˝nego typu powłoki ochronne. W tym przypadku mówimy o pasywnej ochronie przed działaniem korozji. Zastosowane materiały do produkcji elementów złàcznych nie sà w stanie sa- modzielnie skutecznie broniç si´ przed korozjà. Opis systemu EN ISO 4042 Opis ró˝nych metalicznych powłok ochronnych jak równie˝ ich gruboÊci jest poprzez system kodowania dokładnie opisany w nor- mie EN ISO 4042. Struktura systemu oznaczania powłok galwa- nicznych jest nast´pujàca: Rys J: wyciàg z normy EN ISO 4042 W tabelach od 9 do 11 sà podane szczegóły systemu oznaczania powłok galwanicznych Metaliczne powłoki ochronne Tab. 9: wyciàg z normy EN ISO 4042 o) Zastosowanie kadmu w pewnych krajach jest ograniczone b) Kody klasyfikujàce ISO sà przedstawione w normie ISO 1456 c) GruboÊç powłoki chromowej = 0,3 µm. GruboÊç powłok (gruboÊç całkowita ) Tab. 10: wyciàg z normy EN ISO 4042 o) Dla pierwszej i drugiej metalicznej powłoki ochronnej wartoÊç gruboÊci dotyczy wszystkich kombinacji powłok za wyjàtkiem górnej warstwy chromu, dla której zawsze gruboÊç wynosi 0,3 µm. X X X Rodzaj metalicznej powłoki ochronnej Minimalna gruboÊç powłoki Stopieƒ połysku i obróbka koƒcowa METALICZNA POWŁOKA OCHRONNA/STOP Oznaczenie Skrótowe oznaczenie Opis składników literowe Zn Cynk A Cd o) Kadm B Cu Miedê C CuZn Miedê-cynk D Nib b) Nikiel E Nib Cr r b) Nikiel-Chrom F Cu Ni b b) Miedê-Nikiel G Cu Ni b Cr r b) Miedê-Nikiel-Chrom H Sn Cyna J CuSn Miedê-cyna K Ag Srebro L CuAg Miedê-Srebro N ZnNi Cynk-Nikiel P ZnCo Cynk-Kobalt Q ZnFe Cynk-˚elazo R GruboÊç powłoki , µm. Jedna powłoka Dwie powłoki Oznaczenie ochronna ochronne liczbowe Brak powłoki ochronnej – 0 3 – 1 5 2+3 2 8 3+5 3 10 4+6 9 12 4+8 4 15 5+10 5 20 8+12 6 25 10+15 7 30 12+18 8